ઈસ્લામાબાદ, તા. 12 : ઈસ્લામાબાદમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ મંત્રણા લગભગ 21 કલાકની વાટાઘાટો આખરે કોઈ કરાર વિના સમાપ્ત થઈ હતી. દાયકાઓમાં બંને દેશ વચ્ચેની ઉચ્ચ સ્તરીય વાટાઘાટો કોઈ સર્વસંમતિ પર પહોંચી શકી નહીં, જ્યારે બંને પક્ષે સંકેત આપ્યો છે કે, વાટાઘાટો ચાલુ રહી શકે છે, ત્યારે પરમાણુ કાર્યક્રમ, પ્રતિબંધો અને પ્રાદેશિક નિયંત્રણ જેવા મુદ્દાઓ પર ઊંડા મતભેદો હજુ પણ છે.
ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર તીવ્ર
મતભેદ
વાટાઘાટોનો મુખ્ય મુદ્દો ઈરાનનો
પરમાણુ કાર્યક્રમ હતો. અમેરિકા ઇચ્છતું હતું કે, ઈરાન તેની પરમાણુ શસ્ત્રોની ક્ષમતાને
સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરે અને યુરેનિયમ સંવર્ધન પર કડક પ્રતિબંધો લાદે. જો કે, ઈરાને કડક
પ્રતિબંધો સ્વીકારવાનો ઇન્કાર કર્યો અને તેને તેના સાર્વભૌમ અધિકારો પર હુમલો ગણાવ્યો.
પ્રતિબંધો હટાવવા અને સંપત્તિ
સ્થગિત કરવા અંગેનો વિવાદ
ઈરાને કતાર અને અન્ય દેશોમાં
રાખેલાં ભંડોળ સહિત વિદેશમાં ફ્રીઝ કરેલી તેની સંપત્તિ પરત કરવાની માંગ કરી હતી, પરંતુ
અમેરિકાએ આવા સોદા માટે સંમત થવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો, જેના કારણે આર્થિક રાહત અંગે
બંને પક્ષ વચ્ચે નોંધપાત્ર અંતર સર્જાયું હતું.
હોર્મુઝની સામુદ્રધૂની અને દરિયાઈ
નિયંત્રણનો મુદ્દો
વાટાઘાટોમાં હોર્મુઝની સામુદ્રધૂની
વિવાદનો મુખ્ય મુદ્દો બની હતી. ઈરાને આ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ અને પરિવહન ફી પર વધુ નિયંત્રણની
માંગ કરી હતી. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે દલીલ કરી હતી કે, વિશ્વના ઊર્જા વેપારનો આશરે 20 ટકા
ભાગ તેમાંથી મુક્ત રીતે પસાર થવો જોઈએ અને તે ખુલ્લો રહેવો જોઈએ.
લેબેનોન અને યુદ્ધ વળતરનો મુદ્દો
ઈરાને યુદ્ધ વળતર અને લેબનોન
જેવા વિસ્તારો સહિત પ્રાદેશિક સ્તરે સંપૂર્ણ યુદ્ધવિરામની માગણી કરી હતી. અમેરિકાએ
આ વ્યાપક માગણીઓને ટાળી દીધી અને ફક્ત પરમાણુ પ્રતિબંધો અને દરિયાઈ સુરક્ષા પર ધ્યાન
કેન્દ્રિત કર્યું, જેના કારણે પ્રાથમિકતાઓનો ટકરાવ થયો હતો.
વિશ્વાસનો અભાવ અને તણાવપૂર્ણ
વાતાવરણ
સમગ્ર વાટાઘાટો દરમિયાન બંને
દેશ વચ્ચે ઊંડો અવિશ્વાસ જળવાઈ રહ્યો હતો. અધિકારીઓના મતે ક્યારેક વાતાવરણ તંગ બની
ગયું હતું અને ગુસ્સો પણ સ્પષ્ટ હતો.
