માત્ર પોરબંદર જ નહીં: સમગ્ર ગુજરાતના દરિયામાં આખા રાજ્યનો ઔદ્યોગિક કચરો ઠલવાશે

સરકારે વેરાવળથી વાપી સુધીનો ઔદ્યોગિક કચરો દરિયામાં ઠાલવવા 5500 કરોડનો પાઈપલાઈન પ્રોજેક્ટ હાથ ધર્યો: દરિયામાં દરરોજ 80 કરોડ લિટર દૂષિત પાણી ઠલવાશે: અર્જુન મોઢવાડીયા
(ફૂલછાબ ન્યુઝ)
પોરબંદર, તા. 12: પોરબંદરના દરિયામાં જેતપુરના સાડી ઉદ્યોગનો કેમિકલયુક્ત કચરો ઠાલવવાના 700 કરોડના પ્રોજેક્ટનો વિરોધ થઈ રહ્યો છે. ત્યારે માત્ર પોરબંદરના દરિયામાં જ નહીં, સમગ્ર ગુજરાતના દરિયામાં સમગ્ર રાજ્યનો ઔદ્યોગિક કચરો ઠાલવવાના 5500 કરોડનો પ્રોજેક્ટ સરકારે હાથ ધર્યો હોવાના આક્ષેપ થતા ખળભળાટ મચી ગયો છે. ગુજરાતની ભાજપ સરકારે વેરાવળથી વાપી સુધીના ઔદ્યોગિક કેમિકલયુક્ત પ્રદુષિત ઝેરી જળને પપ00 કરોડના ખર્ચે પાઈપલાઈન મારફત દરિયામાં પધરાવવાની યોજના હાથ ધરી હોવાનો આક્ષેપ ગુજરાત પ્રદેશ કૌંગ્રેસ સમિતિના પૂર્વ પ્રમુખ અર્જુન મોઢવાડીયાએ કર્યો છે. તેમણે આ યોજનાને દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિને નષ્ટ કરનારી, દરિયાકાંઠે વસતા અસંખ્ય લોકો, ખેડૂતો, માછીમારો અને પશુધનને હાની પહોંચાડનારી  અને દરિયાકિનારાની જમીનનો નાશ કરતી ગણાવી તેના બદલે ઔદ્યોગિક કેમિકલયુક્ત ઝેરી જળને શુધ્ધ કરી તેનો પૂન: ઉપયોગ કરવાની યોજના બનાવવા માગ કરી હતી.
અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાએ જણાવ્યું હતું કે, રાજ્ય સરકારની પોતાની ફાઈલ નોંધ અનુસાર વેરાવળથી વાપી સુધીના કેમીકલ અને પ્રોસેસીંગ આધારિત ઉદ્યોગોને કારણે ભુગર્ભ જળ અને નદી-નાળાના જળ ભારે પ્રદૂષિત થયા છે તેને કારણે સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ ભારતના 43 ઝોનને ક્રિટીકલી પોલ્યુટેડ જાહેર કરેલ છે તે પૈકી 7 ઝોન તો ગુજરાતના છે. આ ઝોનમાં આવેલા કેમીકલ યુનિટોનું જળ પ્રદૂષણ રોકવું શક્ય નથી એટલે ઉદ્યોગોના લાભાર્થે પ્રદૂષિત કેમીકલયુક્ત પાણી એકઠું કરીને બલ્ક પાઈપ લાઈન મારફત દરિયામાં ઠાલવવાની યોજના બનાવી છે.
યોજના મુજબ જેતપુરના ઔદ્યોગિક કલસ્ટરના પ્રદૂષિત જળ સંગ્રહીત કરીને રૂા. 700 કરોડનાં ખર્ચે દરિયાની અંદર ડી-સીમાં 12 થી 15 કિ.મી. ઉંડાણમાં ઠાલવવાની યોજના છે. આ પૈકી પ્રથમ તબક્કામાં રાજકોટ જિલ્લાના જેતપુરના ઉદ્યોગોનું પાણી ડીપ સીમાં ડિસ્ચાર્જ કરાશે. આ પ્રદૂષિત જળ ટ્રીટ કર્યા પછી દરિયામાં ફેંકવા માટે જેતપુરથી પોરબંદરના દરિયા સુધી 105 કિલોમીટર પાઈપલાઈન બીછાવવા માટેના ટેન્ડરો બહાર પડેલ છે. ત્યારપછી તૂર્ત જ જેતપુર, માણાવદર, ઘેડ વિસ્તારમાં થઇને પોરબંદરના નવી બંદરના દરિયામાં ઠાલવવાના ટેન્ડરો નિકળશે. આ રીતે દરિયામાં દરરોજ 80 કરોડ લીટર પ્રદૂષિત પાણી ઠાલવવાનું છે પરંતુ વોટર એક્ટ-1974 મુજબ ટ્રીટેડ પ્રદૂષિત પાણીનો ખેતી અને અન્ય વપરાશમાં લેવું જોઇએ. અમદાવાદના ઉદ્યોગોનું ટ્રીટેડ વોટરથી જ સાબરમતી રીવરફ્રન્ટમાં પાણી ભરી રાખવાનું અને ભુગર્ભ જળ ઉંચાઈ લઇ આવવાની યોજના હતી પરંતુ કેમીકલ ઉદ્યોગો તે ઝેરી કેમીકલયુક્ત જળ જ બહાર ફેંકે છે અને સરકાર કાયદો હોવા છતાં તેમને રોકી શકતી નથી એટલે તેને દરિયામાં ફેંકવા માટે સરકાર કુલ પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 70 થી 80 ટકા જેટલો ખર્ચ પાઈપલાઈન નાંખવા માટે ભોગવશે.
સમગ્ર વિશ્વમાં અને ભારતના કાનૂન પ્રમાણે પણ પ્રદૂષિત જળ દરિયા, નદી-નાળા કે જમીનમાં છોડી શકાતું નથી. ગુજરાતની જમીન, નદી-નાળા એટલે હદે પ્રદૂષિત થઇ ચૂક્યા છે કે સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડે ગુજરાતમાં નવા પાણીનો વપરાશ કરતા ઉદ્યોગોની સ્થાપના કે વિસ્તરણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. પરંતુ સરકારે હવે દરિયાને  પ્રદૂષિત કરવાનો સત્તાવાર પ્લાન બનાવી લીધો છે.
આ યોજના સાકાર થશે એટલે દરિયામાંની જળસૃષ્ટિનો સંપૂર્ણ નાશ થશે. સૌથી મોટી અસર માછીમારી ઉપર નભતા સમાજને થશે. દરિયો પ્રદૂષિત થતાં અનેક પ્રકારની પર્યાવરણીય આફતો આવશે. પ્રદૂષિત પાણી જળચર પ્રાણીઓ, માછલીઓના પેટમાં જતાં અનેક નવા રોગનો ભોગ આ જળચર પ્રાણીઓ બનશે અને તેને કારણે માનવજાત ઉપર પણ નવા રોગો ઉત્પન્ન થવાના છે. માછલીઓની ગુણવત્તા ઉપર અનેક પ્રકારની અસર થવાથી મત્સ્ય ઉત્પાદનની નિકાસ ઉપર પણ અસરો થશે.
આ કેમીકલો દરિયામાં જશે એટલે વાયુ પણ પ્રદુષિત થશે અને તેને કારણે કાંઠાળ વિસ્તારની વનસ્પતિ અને ખેતીને પણ ભારે નુકશાન થશે. દરિયાકાંઠે વસતા નાગરિકોના આરોગ્ય સામે પણ ગંભીર ખતરો ઉભો થવાનો છે.
પ્રદુષિત થયેલું દરિયાઈ જળ ધરતીના પેટામાં પ્રવેશશે અને તેને કારણે પણ ભૂતળના પાણી ખારા થવા ઉપરાંત કેમીકલયુક્ત થશે. દરિયાકાંઠાની સુંદરતા અને દરિયાઈ બીચ પણ ભયમાં મુકાશે અને પ્રવાસ ઉદ્યોગને ભારે નુકશાન થશે. પાઈપલાઈન જે ખેતરો-જમીનમાંથી નીકળશે તે ખેતરો અને જમીનને પણ ભારે નુકશાન કાયમી ધોરણે થશે.
સરકારી આ યોજના કોસ્ટલ રેગ્યુલેશન ઝોન અને ભારતના વોટર એક્ટ-1974ના ભંગ કરનારી છે. આ પાઈપલાઈન યોજના રાજ્ય, જનતા સામે આફત લાવનારી પુરવાર થવાની છે. રાજ્ય સરકારે આ યોજના પડતી મુકીને તેની જગ્યાએ દરેક જગ્યાએ સેન્ટ્રલ એફલ્યુએન્ટ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ સીઈપીટી ઉભા કરીને તેના મારફત પ્રદૂષિત પાણી શુધ્ધ કરીને આ પાણી પુન: ઉદ્યોગોને વેચવા અને વધારાનું પાણી ખેડૂતો વપરાશ માટે આપવાની માગણી કરી છે.

© 2021 Saurashtra Trust

Developed & Maintain by Webpioneer